Rak piersi bez tajemnic

Rak piersi - najsilniejszymi czynnikami ryzyka zachorowania na tę chorobę są wiek i płeć. Jak walczymy z rakiem piersi? Co o nim wiemy?

Z danych Krajowego Rejestru Nowotworów za rok 2012 wynika, że co roku na raka piersi zapada 17,5 tys. Polek. Dużo. Z tego około jedna dziesiąta to mieszkanki Wielkopolski. Dobra wiadomość jest taka, że coraz skuteczniej z nim walczymy: spada umieralność (umiera co roku nieco ponad 5 tys. kobiet), wydłuża się czas przeżycia i rośnie odsetek wyleczonych pacjentek.
Zła wiadomość – liczba chorych będzie prawdopodobnie rosła, bo jedną z przyczyn wzrostu zapadania na raka piersi jest starzenie się populacji. Na świecie 80 proc., a w Polsce aż 60 proc. zachorowań dotyczy kobiet pomiędzy 50. a 69. rokiem życia. Szacuje się, że 30-40 proc. nowych rozpoznań raka piersi będzie dotyczyło kobiet w wieku powyżej 70. roku życia. Leczenie tej grupy chorych jest już przedmiotem zainteresowania Sekcji Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej o nazwie GONG (Geriatric Oncology Group).
– Gdyby jednak spojrzeć do rejestru nowotworowego, widzi się pewną tendencję wzrostu zachorowań u kobiet młodszych, w okolicy 40. roku życia. To był jeden z powodów, dla którego zdecydowaliśmy się przebadać w kierunku wczesnego wykrywania raka piersi także młodsze kobiety, których dotąd nie obejmował populacyjny skrining, czyli program wczesnego wykrywania raka – tłumaczy prof. Sylwia Grodecka-Gazdecka, chirurg-onkolog, współautorka projektu „Wielkopolska Onkologia”*. Profesor Grodecka kierowała Geriatric Oncology Group Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej. Od blisko 10 lat propaguje ideę tworzenia w Polsce wysokospecjalistycznych ośrodków diagnostyki i leczenia raka piersi na wzór funkcjonujących w krajach Unii Europejskiej- Breast Cancer Units. Dziś tłumaczy, co wiemy obecnie o raku piersi i jak go leczymy.

Objawy raka piersi

* Guz, stwardnienie, wyczuwalna nierówność w obrębie piersi i/lub pod pachą
* Zmiany obrysu piersi, „marszczenie się skóry” piersi przy zmianie pozycji rąk
* Wciągnięcie brodawki
* Zmiany na skórze: owrzodzenie piersi, wyciek z brodawki, np. o krwistej treści

Czynniki ryzyka

* Wczesne miesiączki (poniżej 12. roku życia) i późna menopauza (po 54. roku życia).
* Brak porodów lub późny wiek pierwszego porodu
* Niekarmienie piersią
* Otyłość (zwłaszcza przed menopauzą)
* Promieniowanie jonizujące
* Elementy stylu życia związane ze sposobem odżywiania się (nadmiar nasyconych kwasów tłuszczowych, systematyczne spożywanie alkoholu, niska aktywność fizyczna)
* Czynniki genetyczne, np. mutacja genu BRCA1 (zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi od 40 do 80 procent).
* Występowanie nowotworów piersi w rodzinie lub zachorowanie na raka jednej piersi

Czy czynnikiem ryzyka może być stosowanie antykoncepcji?

Jaki jest genotyp raka piersi
Mamy coraz większą wiedzę na ten temat. Wiemy, jakie geny z całą pewnością podwyższają ryzyko zachorowania na raka piersi. Kiedyś ta wiedza dotyczyła tylko mutacji w genie BRCA1 i BRCA2 odpowiedzialnych za zespół wysokiej predyspozycji dziedzicznej. Raki tak uwarunkowane stanowią niewielki odsetek zachorowań od 5 do 9 proc, ale prawdopodobieństwo zachorowania nosicielki tej mutacji jest wysokie i wynosi do 80 proc. dla raka piersi i do 50 proc. dla raka jajnika. Dziś wiemy, że za raka piersi mogą odpowiadać też inne mutacje: NOD2, CHEK2, ATM, NBS1, PTEN. Ostatnio genetycy potwierdzili nową mutację – RECQL, która aż pięciokrotnie zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi. Mutacje RECQL występują zarówno w populacji polskiej, jak i u Kanadyjek francuskiego pochodzenia. To nowe spostrzeżenie ma na razie charakter czysto naukowy i wymaga dalszych badań. Niewykluczone jednak, że w przyszłości zaowocuje wskazaniami do aktywnej profilaktyki onkologicznej.
Ważne! Każda kobieta, która zachorowała na raka piersi, może skorzystać z konsultacji genetycznej. To dotyczy także kobiet, u których zachorowania na nowotwory występują rodzinnie. Chodzi nie tylko o raka piersi, ale też raka jajnika, jelita grubego i endometrium.

Rak piersi - badania profilaktyczne

W przypadku podejrzenia raka piersi, poza wywiadem lekarskim i badaniem fizykalnym wykonanym przez lekarza, konieczne jest wykonanie: mammografii obu piersi, badania ultrasonograficznego piersi i węzłów chłonnych pachowych oraz biopsji zapewniającej pobranie materiału do badania histopatologicznego.
Prewencja
To przede wszystkim przestrzeganie zdrowego stylu życiu: dbałość o szczupłą sylwetkę, aktywność fizyczna (także wśród dzieci, bo u dziewczynek opóźnia miesiączkę), i wykonywanie badań przesiewowych.

Leczenie raka piersi

Im więcej wiemy na temat biologii raka piersi, tym bardziej dostosowujemy leczenie do indywidualnych cech guza. Nie ma jednego raka piersi i nie ma jednego uniwersalnego rodzaju leczenia.
Terapia musi mieć charakter skojarzony i być dostosowana do stopnia zaawansowania choroby. We wczesnym raku piersi podstawową i nieodzowną składową leczenia wielodyscyplinarnego stanowi leczenie operacyjne. Niekwestionowany postęp w zakresie leczenia chirurgicznego stanowi systematycznie wzrastający odsetek operacji oszczędzających pierś oraz układ chłonny jamy pachowej (wycina się guz z marginesem zdrowych tkanek, i tylko część węzłów, tak zwany węzeł wartowniczy, i w ten sposób unika kalectwa).
O tym, czy pacjentka z bardziej zaawansowanym nowotworem powinna przejść najpierw leczenie systemowe, np. chemioterapię, a potem operację, czy odwrotnie, decyduje na wspólnym posiedzeniu interdyscyplinarny team, czyli zespół ekspertów: patomorfolog, radiolog, chirurg-onkolog, onkolog kliniczny, radioterapeuta, pielęgniarka. W posiedzeniu bierze też udział pacjent. W Szpitalu Klinicznym Przemienia Pańskiego zwyczajem jest, że osobie chorej może towarzyszyć ktoś bliski, czasem psycholog. Udział pacjenta jest dobrowolny. Choć w praktyce niewiele osób rezygnuje z tej możliwości.

Nowe terapie raka piersi

Nowe terapie związane są przede wszystkim z tzw. leczeniem celowanym, czyli zastosowaniem leków ukierunkowanych molekularnie. Poza znanym już leczeniem anty-HER2, czyli leczeniem chorych z nadmierną ekspresją białka HER2 za pomocą trastuzumabu, czyli herceptyny, stosuje się kolejne przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko temu białku (samodzielnie lub w skojarzeniu z chemioterapią). Kolejne dwie grupy leków, w tym dla chorych z mutacją BRCA1/BRCA2, są w fazie badań klinicznych.

Jak zapobiegać rakowi piersi przeczytasz TUTAJ.
Sylwia Sałwacka

 
Serwis na swoich stronach www wykorzystuje m.in. pliki cookies w celu zapewnienia Ci maksymalnego komfortu podczas przeglądania serwisu i korzystania z usług. Jeśli kontynuujesz przeglądanie naszej strony bez zmiany ustawień przeglądarki, przyjmujemy, że wyrażasz zgodę na użycie tych plików. Jednak zawsze możesz zmienić ustawienia przeglądarki decydujące o ich użyciu.
Zamknij